Trường PTDTNT THCS và THPT huyện Cao Lộc đổi mới giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh thông qua xây dựng môi trường giáo dục đặc thù
Trường phổ thông dân tộc nội trú là nơi đào tạo con em các dân tộc tại vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, việc xây dựng môi trường văn hóa sư phạm chuẩn mực, đảm bảo các giá trị giáo dục tích cực, phù hợp với đặc thù của trường Phổ thông dân tộc nội trú rất cần thiết. Từ năm học 2021-2022 Trường PTDTNT THCS và THPT huyện Cao Lộc có hai cấp học THCS và THPT nên công tác giáo dục kỹ năng sống cho các em học sinh cần có những giải pháp phù hợp với từng cấp học như trang bị kỹ năng cơ bản, cần thiết, hướng tới h́ình thành những thói quen tốt giúp các em thành công; đảm bảo vừa phù hợp với thuần phong mỹ tục, không trái với các quy định của pháp luật, vừa hội nhập quốc tế; thể hiện được các giá trị cốt lõi truyền thống xây dựng và phát triển nhà trường đồng thời mang đậm bản sắc văn hóa riêng của quê hương Xứ Lạng.
Ngay từ đầu năm học Ban giám hiệu nhà trường đầu tư cải tạo cơ sở vật chất, tạo dựng một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện mang đặc điểm riêng của trường dân tộc nội trú cho cán bộ, giáo viên và học sinh. Bổ sung trang thiết bị, tài liệu sách tham khảo; Xây dựng tủ sách giáo dục kỹ năng sống ở thư viện nhà trường để phục vụ cho giáo viên và học sinh tham khảo, nghiên cứu, tự học, tự bồi dưỡng thêm. Nhà trường thiết kế không gian thư viện ngoài trời có nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, hợp lý để thúc đẩy học sinh học sinh tích cực chủ động khám phá kiến thức mới; bố trí chỗ vui chơi cho học sinh, lắp đặt một số dụng cụ thể thao, khu vực trò chơi dân gian như đi thăng bằng, ô ăn quan.... Giờ ra chơi sau tiết 2 hàng ngày tổ chức cho học sinh tập thể dục giữa giờ, thi các trò chơi dân gian tạo không khí sôi động, vui vẻ tràn ngập sân trường.
![]()
Hình ảnh 1. Học sinh đọc sách tại khuôn viên thư viện ngoài trời

Hình ảnh 2. Hoạt động trải nghiệm rèn luyện kỹ năng sống chủ đề "Gọn nhà – đẹp trường" lồng ghép trong tiết sinh hoạt dưới cờ
Nhà trường xây dựng kế hoạch và tổ chức nhiều hoạt động giáo dục nhằm mục đích nâng cao nhận thức, hiểu biết và tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống như tổ chức các hoạt động ngoại khóa trải nghiệm theo chủ điểm năm học; tuyên truyền và tìm hiểu những ngày lễ lớn trong năm, giao lưu các hoạt động văn hoá, thể thao với các đơn vị, cơ quan bạn; tổ chức các hoạt động uống nước nhớ nguồn, hoạt động từ thiện… Từng bước hình thành nhân cách và kỹ năng sống trong mỗi học sinh; xây dựng phong trào bảo vệ và giữ gìn tài sản trong nhà trường, xây dựng và chăm sóc cảnh quan sư phạm, môi trường xanh – sạch – đẹp. Từ những việc làm trên đã lôi cuốn học sinh vào các hoạt động bổ ích, giáo dục cho các em tinh thần tập thể, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, ý thức làm chủ tập thể, ý thức trong việc thực hiện nề nếp, nội quy nhà trường…

Hình ảnh 3: Sinh hoạt nội trú tối thứ 7 của trường PTDTNT THCS và THPT huyện Cao Lộc
Ngoài việc lồng ghép giáo dục văn hóa dân tộc thông qua các môn học phù hợp vào các giờ giảng trên lớp của GV, nhà trường thực hiện đa dạng hóa các hình thức giáo dục tuyên truyền cho học sinh về văn hóa dân tộc như: tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề về văn hóa của chính các học sinh trong trường; tổ chức các chương trình ngoại khóa, tham quan làng văn hóa, nhà bảo tàng các dân tộc, thăm và trải nghiệm làng nghề thủ công, tham dự các lễ hội truyền thống của các dân tộc sinh sống trên địa bàn...; Duy trì hoạt động các câu lạc bộ văn nghệ, thể thao để tập hợp thu hút và giáo dục toàn diện đối với học sinh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện. Khuyến khích HS thành lập và duy trì thường xuyên hoạt động các CLB chuyên đề về văn hóa dân tộc như CLB về ngôn ngữ; CLB hát then đàn tính, CLB trò chơi dân gian... Tổ chức tuyên truyền và giúp học sinh hiểu và trân trọng, tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình, để tự các em có hành động giữ gìn, phát huy, thậm chí chính các em sẽ là những tuyên truyền viên tích cực, tác động lại gia đình mình, dòng họ mình, cộng đồng mình để nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Hình ảnh 4. HS trường PTDTNT THCS và THPT huyện Cao Lộc tham quan học tập tại Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn
Để giúp học sinh hiểu biết về tâm lý, về giới tính và văn hóa ứng xử giao tiếp, góp phần xây dựng một nhà trường lành mạnh, thân thiện, hạnh phúc, nhà trường đã thành lập Ban tư vấn tâm lý học đường, Ban quản lý học sinh nội trú (ban quản sinh) xây dựng kế hoạch quản lý học sinh, kế hoạch tư vấn, định kỳ tổ chức sinh hoạt nội trú vào tối thứ 7 hàng tuần để tư vấn, hướng dẫn các kỹ năng cần thiết cho học sinh, hỗ trợ các em giải quyết kịp thời các phát sinh, vướng mắc trong các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình. Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục và xây dựng môi trường văn hóa trường học; tăng cường kiểm tra đôn đốc; kịp thời biểu dương, khen thưởng đối với những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc.
Có thể nói những hoạt động trên góp phần tạo động lực để giáo viên phát huy tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo trong quá trình dạy học và khuyến khích các em học sinh hăng say học tập, rèn luyện tốt, cùng thầy cô hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, đẩy mạnh xây dựng mô hình "trường học hạnh phúc"; quan tâm phát huy bản sắc văn hóa địa phương và hình thành nét đặc trưng riêng của nhà trường.
Trường PTDTNT THCS và THPT huyện Cao Lộc