(Chuyên đề) Công tác viết sáng kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Lạng Sơn
Sáng kiến trong ngành giáo dục có thể hiểu một cách khái quát chính là những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm mà người làm công tác quản lý, giảng dạy đã tích luỹ được trong quá trình công tác của bản thân. Thông qua viết sáng kiến, cán bộ quản lý, giáo viên đúc kết kinh nghiệm và nghiên cứu đổi mới phương pháp để truyền dạy kiến thức đến học sinh đạt hiệu quả. Sáng kiến không chỉ mang đến những đổi mới, sáng tạo trong công tác dạy và học, mà còn giúp người cán bộ quản lý, giáo viên luôn tự học, cập nhật kiến thức, tạo tính năng động, chịu khó nghiên cứu trong công tác.
Tầm quan trọng của sáng kiến trong ngành giáo dục chính là thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng trong công tác giảng dạy và quản lý, mang đến những đổi mới, sáng tạo trong việc dạy và học, giúp giáo viên vượt qua tâm lý “sức ỳ” trong việc giảng dạy; hiểu rõ và áp dụng được những đổi mới của phương pháp dạy học trong từng phần, từng môn mà mình phụ trách. Biết cách khắc phục những điều kiện khó khăn về cơ sở vật chất trong nhà trường để hoàn chỉnh phương pháp dạy học cho riêng mình; biết cách phát huy tính sáng tạo, nhạy bén và thông minh của học sinh với các phương pháp dạy học tích cực và kỹ thuật dạy học phù hợp với bộ môn mình phụ trách. Có những đánh giá đúng và chính xác về khả năng tiếp thu kiến thức, kỹ năng của học sinh trong từng bài học. Khắc phục được những nhược điểm của phương pháp giảng dạy cũ, đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong tình hình mới.
Sáng kiến trong giáo dục cần có những yêu cầu cơ bản: khắc phục và giải quyết được những khó khăn, khúc mắc trong công tác giảng dạy, giáo dục học sinh, sinh viên; nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân và là cơ sở để trao đổi kinh nghiệm hữu ích với đồng nghiệp trong ngành. Sáng kiến cần phải là những đúc kết được từ những hoạt động giảng dạy cụ thể đã được tiến hành, các phương pháp trong sáng kiến cần có sự mới mẻ, độc đáo; có dẫn chứng cụ thể từ các tư liệu, số liệu chính xác nhằm làm nổi bật tác dụng và hiệu quả của cách làm mới so với cách làm cũ và chỉ ra được những điều kiện căn bản, những bài học kinh nghiệm để áp dụng có hiệu quả những giải pháp đã nêu trong quản lý, giảng dạy, chăm sóc và giáo dục.
Trong những năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Lạng Sơn thường xuyên phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị triển khai, phổ biến công tác sáng kiến; ban hành các văn bản hướng dẫn viết sáng kiến, quy định thời gian nộp sáng kiến cấp ngành, chấm, đánh giá xếp loại sáng kiến, ứng dụng kết quả sáng kiến có chất lượng tốt, mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác từ đó tạo sự chuyển biến tích cực trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường. Một số văn bản ngành giáo dục đã triển khai đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành: Quyết định số 36/QĐ-UBND ngày 19/4/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn về việc Ban hành Quy định về hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn; Quyết định số 06/2020/QD-UBND ngày 12/3/2020 về việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số nội dung của quy định về hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn ban hành kèm theo quyết định số 36/2018/QĐ-UBND; Công văn số 291/HD-SKHCN ngày 17/4/2020 của Sở Khoa học và Công nghệ Hướng dẫn triển khai thực hiện một số nội dung về hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn; công văn số 299/SGDĐT-GDTXCN ngày 10/02/2022 của Sở Giáo dục và Đào tạo về việc đôn đốc thực hiện công tác viết sáng kiến năm học 2021 -2022.
Năm học 2021-2022, Hội đồng sáng kiến ngành giáo dục Lạng Sơn đã chấm đánh giá, xếp loại đối với 585 sáng kiến của các đơn vị trực thuộc. Trong đó xếp loại: Tốt 65 (11,1%), Khá 263 (45%), TB 243 (41,5%), Yếu 06 (1%), KXL 08 (1,4%). Hội đồng sáng kiến ngành căn cứ vào kết quả đánh giá, xếp loại sáng kiến của các đơn vị trực thuộc đã công nhận 571/585 sáng kiến đạt sáng kiến cấp cơ sở, theo đó trình đề nghị Hội đồng sáng kiến cấp tỉnh chấm, thẩm định và xét công nhận 29 sáng kiến đề nghị sáng kiến cấp tỉnh. Đa số các sáng kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục đã đưa ra được sự cần thiết (lý do tạo ra sáng kiến) đối với những vấn đề cần được giải quyết trong lĩnh vực giáo dục, phù hợp với thực tế của đơn vị trường cũng như đã xác định được mục đích của việc thực hiện sáng kiến. Các sáng kiến đã tập trung nghiên cứu thực trạng của vấn đề, đưa ra được các hạn chế của giải pháp cũ để phân tích và tìm tòi cải tiến cũng như áp dụng một số giải pháp mới trong quá trình thực hiện nhằm mục đích nâng cao chất lượng quản lý, giảng dạy, chăm sóc giáo dục. Nhiều sáng kiến đã làm rõ được tính mới, tính sáng tạo, có ví dụ, hình ảnh minh chứng, cách thức tiến hành và các điều kiện để thực hiện đối với từng giải pháp mới; các sáng kiến có khả năng nhân rộng ở các nhà trường trên địa bàn tỉnh và cơ bản giải quyết được thực trạng còn vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ mang lại hiệu quả giáo dục thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, chất lượng dạy và học.
Bên cạnh đó vẫn còn một số ít giáo viên viết sáng kiến chưa xuất phát từ nhu cầu thực hiện nhiệm vụ của bản thân, thiếu sự đầu tư, nghiên cứu tìm tòi trong quá trình thực hiện, áp dụng sáng kiến vào thực tế dạy học và quản lý tại đơn vị; lựa chọn nội dung nghiên cứu chưa đúng với nhiệm vụ chuyên môn, còn mắc lỗi diễn đạt, trình bày sơ sài, chưa làm rõ sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến; đặt vấn đề còn lan man, xa rời thực tiễn, không bám sát vấn đề nghiên cứu; cách thức trình bày các giải pháp chưa đảm bảo theo văn bản hướng dẫn; tính thuyết phục của các giải pháp chưa cao.
Để khắc phục những hạn chế trong công tác viết sáng kiến của năm học 2021 – 2022 và nhằm mục đích phát triển phong trào viết, áp dụng sáng kiến, nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục, ngày 29/7/2022 Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị phổ biến sáng kiến và hướng dẫn triển khai thúc đẩy hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn cho hơn 60 cán bộ quản lý và giáo viên các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo.
![]()
Ông Trần Quốc Anh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu khai mạc Hội nghị
Tại Hội nghị, Tiến sĩ Lưu Bá Mạc - Trưởng phòng Quản lý công nghệ và đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về một số kỹ năng nghiên cứu khoa học, hướng dẫn thực hiện viết và trình bày bản mô tả sáng kiến theo mẫu quy định tại Hướng dẫn số 291/HD-SKHCN ngày 17/4/2020 của Sở Khoa học và Công nghệ về việc hướng dẫn triển khai thực hiện một số nội dung về hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và trao đổi một số vấn đề có liên quan đến công tác sáng kiến.
Thông qua tập huấn, bồi dưỡng về công tác sáng kiến các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên nắm chắc được những nội dung mà báo cáo viên trao đổi, chia sẻ và tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên của đơn vị mình. Hy vọng chất lượng sáng kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục được nâng lên và có hiệu quả ứng dụng thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, chất lượng dạy và học trong năm học 2022-2023./.