CHUYÊN ĐỀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN CẤP THPT NĂM HỌC 2022-2023 PHÙ HỢP VỚI THỜI KỲ MỚI
CHUYÊN ĐỀ
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN CẤP THPT NĂM HỌC 2022-2023
PHÙ HỢP VỚI THỜI KỲ MỚI
Phòng Giáo dục Trung học, Sở GDĐT Lạng Sơn
Hội thi giáo viên dạy giỏi (GVDG) là hoạt động chuyên môn nhằm phát hiện, công nhận, tôn vinh giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi và nhân rộng những điển hình tiên tiến; Tạo động lực cho giáo viên phấn đấu, hoàn thiện bản thân đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển nghề nghiệp; góp phần nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn, đẩy mạnh phong trào thi đua “đổi mới-sáng tạo” trong dạy và học trong trường học; khuyến khích, động viên, tạo cơ hội cho giáo viên rèn luyện, tự học, sáng tạo, học hỏi, trao đổi, truyền đạt, phổ biến kinh nghiệm trong công tác giảng dạy. Hội thi là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá thực trạng đội ngũ, từ đó xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ.
Ngay từ đầu năm học 2022-2023, Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã xây dựng kế hoạch tổ chức Hội thi và có văn bản hướng dẫn đến tất cả các trường có cấp THPT. Hội thi GV dạy giỏi các môn KHTN THPT cấp tỉnh năm học 2022-2023 có sự tham gia của 31 trường có cấp THPT với tổng số 165 thí sinh; số môn thi: 08. Tổng số 165 thí sinh trong đó có 09 tổ trưởng chuyên môn 15 tổ phó chuyên môn, 131 giáo viên. Về giới tính có 63 nam, 102 nữ. Về trình độ đào tạo: có 25 Thạc sỹ, 140 cử nhân. Số năm công tác trung bình của thí sinh là 12,3 năm, trong đó có 7 thí sinh có số năm công tác từ 2-4 năm, có 41 thí sinh có số năm công tác từ 5-10 năm có 85 thí sinh có số năm công tác từ 11-15năm, có 32 thí sinh có số năm công tác từ trên 15 năm.
Nâng cao chất lượng Hội thi đảm bảo thực hiện đúng Thông tư số 22/2019/TT-BGDĐT ngày 20 tháng 12 năm 2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định về Hội thi giáo viên dạy giỏi cơ sở giáo duc mầm non; giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cơ sở giáo dục phổ thông và phù hợp với thời kỳ mới, Sở GDĐT đã triển khai một số giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng Hội thi, cụ thể:
1. Quan tâm công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chuẩn bị các điều kiện mới để tổ chức Hội thi
Sở GDĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức; xây dựng kế hoạch tổ chức, lấy ý kiến của 100% các cơ sở giáo dục về tiêu chí đánh giá để ban hành thể lệ Hội thi theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và phù hợp với tình hình cụ thể của tỉnh Lạng Sơn; ban hành các quyết định thành lập Ban tổ chức (BTC), Ban giám khảo (BGK) Hội thi cấp tỉnh; lựa chọn thời gian tổ chức Hội thi hợp lý; chỉ đạo trường THPT nơi đăng cai đặt địa điểm tổ chức Hội thi đảm bảo các điều kiện tốt nhất để tổ chức Hội thi theo đúng kế hoạch;
Các trường có giáo viên dự thi đã tạo điều kiện về thời gian, tài liệu, giúp đỡ giáo viên nghiên cứu, chuẩn bị bài giảng một cách chu đáo; cử cán bộ, giáo viên hỗ trợ cho GV dự thi. Các đồng chí trưởng đoàn đã bám sát các hoạt động của Hội thi, tham gia dự giờ tương đối đầy đủ, quan tâm sát sao, động viên kịp thời để giáo viên tự tin trong nhiệm vụ; bố trí nơi ở, đi lại của thí sinh được đảm bảo tốt về an ninh trật tự và vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh.
Các trường được lựa chọn đăng cai tổ chức các nội dung thi đã tích cực chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để các hoạt động của Hội thi được diễn ra theo đúng kế hoạch; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để khai mạc, chủ động phối hợp với BGK chọn bài dạy, xây dựng thời khoá biểu Hội thi khoa học, chính xác. Ban tổ chức, lãnh đạo các điểm thi đã đã bố trí giáo viên dạy các tiết thể nghiệm để thống nhất đánh giá trong các tổ giám khảo; chuẩn bị đầy đủ phòng làm việc, bàn ghế, sơ đồ lớp học… phục vụ Hội thi. Giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm lớp đã phối hợp làm tốt công tác quản lý lớp học, tạo điều kiện cho tiết giảng của giáo viên đạt hiệu quả cao nhất. Tổ phục vụ đảm bảo đáp ứng các điều kiện tốt nhất cho Hội thi.
2. Nâng cao chất lượng các nội dung thi đảm bảo đổi mới, phù hợp, thiết thực
Thí sinh tham dự Hội thi GVDG tham gia đầy đủ 02 nội dung: Giáo viên trực tiếp trình bày biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảng dạy tham dự Hội thi. Thời lượng trình bày tối đa là 30 phút (bao gồm cả thời gian Ban giám khảo trao đổi); Thực hành giảng dạy 01 tiết tại lớp. Tiết học tham gia thi giảng là tiết học đầu tiên được giảng cho học sinh tại lớp đó. Giáo viên không được dạy trước (dạy thử) tiết dạy tham gia Hội thi trong năm tổ chức Hội thi. Giáo viên bốc thăm tiết dạy và chuẩn bị cho tiết dạy trong thời gian không quá 02 ngày trước thời điểm thi.
Cơ bản các báo cáo giải pháp của các thí sinh dự thi đảm bảo cấu trúc. Các giải pháp mô tả tương đối cụ thể, đưa ra được vấn đề thực trạng cần giải quyết của bộ môn. Nhiều giải pháp đã đề cập đến những vấn đề mới, cách làm mới, sáng tạo, ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng, hiệu quả các giờ dạy; đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh, có thể nhân rộng các trường trong tỉnh như giải pháp “Sử dụng phần mềm Every circuit để nâng cao chất lượng giảng dạy phần kĩ thuật điện tử công nghệ 12 kích thích khả năng tìm tòi của học sinh tại trường THPT Bình Gia” của thí sinh Đinh Đình Phúc – THTP Bình Gia; giải pháp“Sử dụng ứng dụng wordwall để thiết kế các hoạt động tương tác với học sinh trong giảng dạy môn Sinh học lớp 10 tại trường THPT Lộc Bình”; giải pháp Sử dụng trò chơi vào dạy học sinh học 11 tại trường THPT Tân Thành của thí sinh Đặng Thị Hoa môn Sinh học, giải pháp Thiết kế và sử dụng thiết bị dạy học số trong giảng dạy cấu trúc tế bào nhân thực của thí sinh Lường Thị Hiển-THPT Đình Lập. Hệ thống các minh chứng đầy đủ, rõ ràng về quá trình áp dụng các biện pháp của giáo viến thể hiện độ tin cậy, thuyết phục cao. Đa số các thí sinh trình bày lưu loát, rõ ràng, có kĩ năng thuyết trình tốt; thời gian trình bày hợp lí, được minh họa bằng hình ảnh, video sinh động, thuyết phục; Xác định đúng yêu cầu, trả lời đúng trọng tâm câu hỏi của giám khảo.
Đa số các kế hoạch bài dạy đã xây dựng các hoạt động dạy học phù hợp với mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học được sử dụng. Sử dụng các thiết bị dạy học, học liệu phù hợp với các hoạt động của học sinh, công phu, sáng tạo; Phương án kiểm tra đánh giá cụ thể, rõ ràng. Một số kế hoạch bài dạy thể hiện rõ sự đổi mới phương pháp dạy học như: KHBD của thí sinh Nguyễn Văn Hoàng- THPT Chi Lăng môn Công nghệ, Trần Thanh Sơn –THPT Việt Bắc môn Thể dục, Nguyễn Thị Hồng Nhung-THPT chuyên Chu Văn An, Nguyễn Ngọc Anh – THPT Hữu Lũng môn Toán. Kế hoạch bài dạy đã thể hiện được chuỗi các hoạt động dạy học hợp lí trong suốt tiết dạy, kết hợp hài hoà giữa phương pháp dạy học truyền thống và ứng dụng các phần mềm hỗ trợ: Giáo viên Nguyễn Thị Hồng Nhung-THPT chuyên Chu Văn An, Trần Thị Phương – THPT Lộc Bình môn Toán.
![]()
Tiết thực hành giảng dạy môn GDQP&AN
Nội dung bài học thể hiện kiến thức chính xác, logic, thể hiện được trọng tâm của bài. Đa số các thí sinh đã cập nhật nội dung kiến thức mới, có sự liên hệ thực tế trong nội dung bài học. Các thí sinh dự thi đã tổ chức các hoạt động học tập đa dạng, sinh động cho học sinh: Chia nhóm, dạy học theo trạm, đánh giá chéo, giao nhiệm vụ làm video tìm hiểu, sơ đồ tư duy hệ thống hóa kiến thức, thực hiện và quan sát thí nghiệm v.v... Các hoạt động học tập cơ bản tạo được sự hứng thú trong học sinh (trò chơi: rung chuông vàng, ô chữ bí mật, mảnh ghép...). Đã quan tân quan sát, theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ. Một số tiết học đều có liên hệ thực tế tương đối tốt có tính giáo dục (Dùng khí etilen để dấm chín hoa quả, dùng phèn chua để làm sạch và làm trong nước, cách bảo vệ sức khỏe phòng tránh các hóa chất độc hại...). Trong các tiết dạy, giáo viên luôn cố gắng dành sự quan tâm đến nhiều đối tượng học sinh, có nhiều phương pháp kiểm tra đánh giá linh hoạt từ đó phát hiện và hỗ trợ được những học sinh chưa đáp ứng được yêu cầu môn học (cô giáo Nguyễn Thị Hồng Nhung – Môn Toán trường THPT chuyên Chu Văn An).

Tiết thực hành giảng dạy môn Toán
100% học sinh được hoạt động nhóm, trao đổi, thảo luận trong giờ học. Đa số học sinh tích cực trong việc hợp tác trong các hoạt động dạy học, sẵn sàng nhận nhiệm vụ và có sự giao lưu tương tác giữa HS với HS, giữa GV và HS, một số HS thể hiện được sự chủ động, tích cực trong việc điều hành, phân công và trình bày kết quả. Hầu hết học sinh phát huy được sự sáng tạo trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.

Học sinh trao đổi, thảo luận
Kết quả số giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi: 116/165 ( tỉ lệ 70,3%).

Các giáo viên đạt danh hiệu GVDG xuất sắc tại Hội thi
3. Một số bài học kinh nghiệm
Các trường có cấp THPT phát huy hiệu quả, nhân rộng các kế hoạch bài dạy đã thể nghiệm qua Hội thi. Tiếp tục tổ chức Hội giảng các cấp tạo phong trào thi đua dạy học, đổi mới sáng tạo thường xuyên, liên tục. Quyết tâm phấn đấu đổi mới toàn diện, có thực chất phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá.
CBQL các nhà trường rút kinh nghiệm trong công tác tổ chức Hội giảng cấp trường và các hoạt động chuyên môn; nhìn nhận, đánh giá chính xác thực chất đội ngũ giáo viên để tiếp tục có những giải pháp phù hợp trong việc xây dựng, bồi dưỡng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhất là đội ngũ giáo viên cốt cán; tích cực tham mưu về chế độ đãi ngộ, công tác thi đua khen thưởng, công tác quy hoạch, bổ nhiệm và luân chuyển. Tiếp tục động viên khuyến khích các thầy cô có thành tích cao trong Hội giảng, nhân rộng các điển hình, tạo phong trào thi đua “sáng tạo- đổi mới” trong dạy và học.
Các tổ/nhóm chuyên môn tổ chức họp, rút kinh nghiệm những bài học bổ ích qua Hội thi. Tiếp tục tổ chức sinh hoạt chuyên môn sâu, cập nhật những yêu cầu đổi mới, phân tích kế hoạch bài dạy của những tiết dạy đạt loại giỏi và rút ra những kết luận chuyên môn cần thực hiện. Chú trọng công tác bồi dưỡng các hạt nhân tiêu biểu, phát huy, lan toả vai trò cá nhân đối với tập thể tổ, nhóm chuyên môn.
Giáo viên đạt loại giỏi cần tiếp tục khẳng định về chuyên môn và có trách nhiệm giúp đỡ đồng nghiệp và học sinh cùng tiến bộ.