Sở Giáo dục và Đào tạo

Tháng 11, những cơn gió lạnh đầu mùa bắt đầu len lỏi trong những cung đường dẫn về các điểm trường vùng cao của tỉnh Lạng Sơn. Sáng sớm, từng tiếng đọc bài vang lên giữa khung trời mây trắng. Trên những con dốc cao, ngoằn ngoèo, bóng dáng thầy cô kiên trì bám đường để tiến từng bước, giữ chắc tay lái và những tập giáo án để khỏi trơn trượt. Có điểm trường nằm lưng chừng núi đá, cách đường lớn hàng cây số. Vào mùa mưa lạnh, bùn đất dày, sương muối giăng kín, thầy cô vẫn đến trường đều đặn — như một lời hẹn với học trò và với nghề. Có những cô giáo đi dạy mang theo túi sơ cứu nhỏ — vì đường núi có thể khiến ai đó ngã bất cứ lúc nào. Ở các trường đặc thù trên địa bàn tỉnh, không hiếm gặp hình ảnh những thầy, cô giáo ở bán trú cả tuần, đồng hành cùng học trò từ bữa cơm đến giấc ngủ. Trên mảnh đất này, thầy cô không nói nhiều về khó khăn, họ chỉ tâm niệm giản đơn mà kiên định: “Nếu thầy cô không đến, học trò sẽ không được học” Đó là những điều bình dị nhưng làm nên phẩm chất cao quý của người thầy: bền bỉ, tận hiến và không bao giờ lùi bước trước thử thách.

Trong nhiều năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn luôn kiên định một triết lý: Không để khoảng cách địa lý trở thành khoảng cách tri thức. Quan tâm hàng đầu của giáo dục là đầu tư, hoàn thiện cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu dạy và học. Những phòng học tạm được thay bằng trường lớp kiên cố. Các trường PTDT Nội trú và Bán trú được đầu tư, hoàn thiện bếp ăn, ký túc xá, khu sinh hoạt chung. Ở những nơi xa xôi, vùng khó trong bản đồ giáo dục của tỉnh luôn đảm bảo bữa cơm đủ dinh dưỡng, chăn ấm cho học trò. Đây chính là “tấm vé” giữ học sinh gắn bó với mái trường, coi trường là nhà. Giáo dục Lạng Sơn không chỉ dạy chữ, mà còn gìn giữ tương lai của cả một cộng đồng.

Thực hiện Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024 của Ban Chấp hành Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, từ năm học 2024–2025, Lạng Sơn bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ và thực chất bằng chuyển đổi số. Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn quyết tâm vươn mình mạnh mẽ; đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực, nguồn lực, nhân tố quyết định phát triển giáo dục đào tạo. Theo đó, hồ sơ học tập số theo suốt quá trình học của mỗi học sinh; bình dân học vụ số — tạo cơ hội học tập suốt đời, học tập mọi lúc, mọi nơi. Toàn ngành giáo dục chuyển mình căn bản và toàn diện. Các trường trung học, các trung tâm GDTX/GDNN–GDTX trở thành “trường học thứ hai của cộng đồng”, nơi thanh niên và người lao động không chỉ được trang bị khoa học cơ bản mà còn có thể học nghề, ngoại ngữ, kỹ năng ngay tại địa phương. Hệ sinh thái quản lý nhà trường giảm tối đa hồ sơ giấy, trả lại thời gian cho thầy cô tập trung chuyên môn.

Một giáo viên vùng cao từng chia sẻ: “Trước đây học sinh nghỉ học, chúng tôi chỉ biết chờ. Giờ hệ thống báo ngay, chúng tôi đến tận nhà động viên.” Công nghệ không thay thế nhưng hỗ trợ và chia sẻ người thầy về những gánh nặng, nhiệm vụ chuyên môn. Công tác quản lý người học nhanh gọn hơn. Việc giảng dạy của thầy cô không dừng lại ở truyền thụ kiến thức một chiều mà lấy học sinh làm trung tâm, khoa học, công nghệ thông tin là phương tiện, thiết bị để phát triển phẩm chất, năng lực người học. Từ những lớp học giữa đại ngàn, học sinh được trang bị kiến thức khoa học cơ bản; được phát triển năng lực số, năng lực thích ứng, sáng tạo, tư duy phản biện, kỹ năng hợp tác và khởi nghiệp; được nuôi dưỡng những tư duy mới, khát vọng mới.

Kết quả, nhiều học sinh Lạng Sơn đã đạt giải học sinh giỏi quốc gia, đỗ học viện, đại học tốp đầu; nhiều em trở thành kỹ sư, bác sĩ, cán bộ xã và quay trở lại phục vụ quê hương. Nhiều lớp học nơi biên giới Lạng Sơn, sự nỗ lực của học sinh đang lớn lên từng ngày — bền bỉ, lặng lẽ và đẹp đẽ như ngọn lửa tri thức không bao giờ tắt. Thành tích ấy không chỉ là kết quả của học sinh mà là di sản của người thầy.

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 không chỉ là dịp tri ân nghề giáo mà còn là dịp để chúng ta nhìn lại và khẳng định: Giáo dục Lạng Sơn sẽ tiếp tục đổi mới, tiếp tục bảo vệ giá trị nghề giáo, tiếp tục đặt người học vào vị trí trung tâm, đặt thầy cô vào môi trường làm việc tử tế và là trung tâm của mọi quyết sách. Giáo dục cần tri ân thầy cô không chỉ bằng bó hoa rực rỡ mà bằng sự tôn trọng, niềm tin và ghi nhận. Bên cạnh đó, người thầy cũng cần đổi mới, sáng tạo, khẳng định vị thế của mình để không bị thay thế. Chỉ có người thầy thực thụ mới có thể truyền cảm hứng, gieo hy vọng, thức tỉnh học trò. Mỗi một ngày đến trường, người thầy cần tâm niệm: "gieo một hạt mầm hôm nay, mai này quê hương gặt trái ngọt".